Ogroman rizik od eksploatacije nafte u Crnogorskom podmorju
Nikšić, 14. 8. 2013. godine Istraživanja koja su vršena 80-ih godina prošlog vijeka i mogućnost postojanja dovoljnih količina ugljovodonika za komercijalnu eksploataciju u podmorju Crne Gore u posljednje vrijeme otvara novu stranicu koja se ogleda kroz tender za istraživanje nafte i gasa u podmorju na koji se, prema informacijama iz medija, javilo dvadesetak svjetskih naftnih kompanija od kojih pet spada u prvih 10 najpoznatijiih.
Raspisivanje tendera za nova istraživanja nafte i gasa u podmorju i želja Crne Gore da eksploatacijom nafte postigne ekonomsko blagostanje povlače rizike negativnog uticaja na životnu sredinu i ekosistem Jadranskog mora.
Bez obzira na standarde, međunarodne direktive i stroge elaborate o procjeni uticaja na životnu sredinu koje treba ostvariti, eksploatacija nafte na ovakav način vuče rizike koji mogu imati dalekosežne posljedice.
Samo jedno pojavljivanje naftne mrlje predstavlja veliki problem za životnu sredinu. One su veliki problem kada ih uzrokuju plovila, a minijaturne su u odnosu na one koje se mogu pojaviti nakon izlivanja, tokom eksploatacije nafte sa platforme.
Podsjetimo se samo katastrofalnih posljedica koje je izazvala 2010. godine eksplozija na naftnoj platformi u Meksičkom zalivu posle čega je počeo masovni izliv nafte koji je trajao gotovo mjesec dana.
Nažalost ovo nije jedini primjer katastrofe koja se desila curenjem nafte. Ne sumnjamo da su u svim incidentnim situacijama širom planete poštovani predviđeni standardi. I pored toga došlo je do katastrofe.
Eksploatacija na ovaj način vuče za sobom i posljedice koje se mogu manifestovati kroz štetno djelovanje na razvoj turizma, degradaciju životne sredine zbog prisustva novih tornjeva za bušenje, negativan uticaj na morski saobraćaj, mogućnost zagađenja vode od farbe, goriva, kanalizacija, teških metala, ugroženost ribe, gmizavaca i ptica, negativne posljedice po ribarstvo, mogućnost izbijanja bolesti kod zaposlenih u lancu eksploatacije zbog oslobađanja opasnih materija…
S ozirom da su bušotine planirane relativno blizu crnogorske obale, opravdan je i strah od smanjenja broja turista. U slučaju i najmanjeg incidenta, morskim strujama mrlje će se relativno brzo prenijeti do obale. To svakako ne bi bio dobar imidž za težnju rasta turizma u Crnoj Gori.
Nama se postavlja pitanje koliko će kompanije koje budu vršile eksploataciju zaista paziti na naš turizam i da li će država Crna Gora u slučaju nekog incidenta moći naplatiti odštetu? Njihov primarni cilj je ekonomska dobit od eksploatacije nafte.
Svakako, treba najozbiljnije uzeti u obzir činjenicu da je crnogorsko priobalje, po seizmičkoj karti, trusno područje. Oni koji planiraju eksploataciju nafte na ovom području moraju dobro razraditi scenarij i moguće rizike i za najmanji mogući potres, a kamoli jačine kao 1979. godine.
Ovom prilikom apelujemo i na donosioce odluka da ovu problematiku najozbiljije shvate jer koliko god izgledalo ekonomski isplativo, mora se strogo povesti računa o mogućnostima negativnih uticaja na ljude i životnu sredinu jer nam je dosta naknadne pameti.
Društvo mladih ekologa će i u narednom periodu aktivno nastaviti da prati dešavanja u ovoj oblasti i da skreće pažnju javnosti na sve nepravilnosti koje se budu pojavile. Takođe ćemo nastojati da ostvarimo saradnju sa svim relevantnim subjektima koji su uključeni u ovaj projekat u cilju minimiziranja negativnih uticaja po zdravlje ljudi i životnu sredinu.
