Prevencijom požara na otvorenom do bolje zaštite prirode i zajednice

Nikšić, 04.06.2025. godine. Društvo mladih ekologa je realizovalo trening na temu „Upravljanje požarima na otvorenom – prevencijom do bolje zaštite prirode i zajednice“. Trening se realizuje u okviru projekta „Jačanje odgovora na pejzažne požare“ koji DMEN realizuje u saradnji sa Oštinom Nikšić, Parkom prirode „Piva“ i Parkom prirode „Dragišnica i Komarnica“. Opšti cilj projekta je doprinos smanjenju opasnosti od izbijanja požara na otvorenom u  Crnoj Gori kroz edukaciju i jačanje kapaciteta.

U uvodnom dijelu se prsutnima obratio Miodrag Karadžić i istakao da se Crna Gora suočava s ozbiljnim izazovima kada je riječ o požarima na otvorenom, posebno tokom ljetnjih mjeseci. Ovi požari često ugrožavaju šumske ekosisteme, imovinu i ljudske živote.

Zatim je kazao da su najčešći uzroci izbijanja požara: ljudski faktor usled namjernog ili nenamjernog paljenje livada radi čišćenja ili pripreme zemljišta za rast pečuraka, nedovoljna obezbijeđenost izletničkih mjesta u šumskim kompleksima, klimatske promjene koje se u posljednjoj deceniji ispoljavaju kroz povećanje temperature vazduha, produžavanje sušnog perioda, neravnomjeran režim padavina.

S obzirom na to da su požari na nivou predjela česti, sa tendencijom povećanja intenziteta, kao i veličine pogođenog područja, od izuzetne je važnosti pripravnost društva i institucija za bolji i adekvatniji odgovor.

Srđan Šašić, Nacionalni koordinator programa upravljanja požarima na otvorenom prostoru za Crnu Goru. Gvorio je o programu Upravljanja požarima na Zapadnom Balkanu i naveo da je uspostavljeno sedam nacionalnih mreža. Takođe je istakao da je opšti cilj programa povećanje otpornosti šuma i pejzaža zapadnog Balkana na požare i pomoć ljudima koji zavise od tih predjela. U tom slisluje neophodno uključiti loklano stanovništvo da kroz participativni pristup daju doprinos za poboljšanje životnih i sociekonomskih uslova za svoj način života promovišu ravnopravnost polova i dodatno ojačaju javnu svijest o važnosti očuvanja prirodnih resursa. Taj cilj je usklađen sa strateškim opredjeljenjem okvira Švajcarske razvojne agencije a to je „Klimatski otporni razvoj i održivo upravljanje prirodnim resursima“ istakao je između ostalog Šašić.

Zatim se prisutnima obratila Azra Vuković na temu „Savremeni pristup u borbi protiv požara na otvorenom“. Vuković je govorila o: uticaju požara na ekosisteme, zakonodavnom okviru sa fokusom na zaštićena područja, modelu planiranja pejzaža koji štite od požara, kreiranju pejzažnog akcionog plana. Takođe je govorila o direktnom i indirektnom uticaju na životinjske vrste kao i o primjerima specifičnih uticaja kao što su na ptice, sisare, insekte.

Zatim se prisutnima obratila Jelena Marojević – Galić na temu „Prevencija požara kroz razumijevanje uzroka – Stanje u Crnoj Gori i uloga zajednice u jačanju otpornosti“. U uvodnom dijelu je prikazala kartu čestih požara u Evropi gdje se vidi da je Crna Gora u izuzetno rizičnom području. Zatim je govorila o stanju šuma u Crnoj Gori i ključnim uzrocima izbijanja požara, pejzažnim požarima, negativnim trendovima koji utiču na izbijanje požara na otvorenom, posledicam i značaju preventivnih mjera te istakla da je loklan azajednica prva linija odbrane.

Projekat „Jačanje odgovora na pejzažne požare“ je finansijski podržan u okviru Programa upravljanja požarima na otvorenom prostoru na Zapadnom Balkanu (LFMWB), uz finansijsku podršku Švajcarske agencije za razvoj i saradnju (SDC).